ขอเชิญร่วมสัมมนา เทคโนโลยี คาร์บอนไฟเบอร์ กับงานก่อสร้าง โดย: รศ.ดร. อมร  พิมานมาศ

การใช้แผ่นคาร์บอนไฟเบอร์เสริมกำลังเสาอาคารต้านทานแผ่นดินไหว

การใช้แผ่นคาร์บอนไฟเบอร์เสริมกำลังเสาอาคารต้านทาน
แผ่นดินไหว

รองศาสตราจารย์ ดร. อมร พิมานมาศ
รท. ประกาศิต จันทนลิขิต
สถาบันเทคโนโลยีนานาชาติสิรินธร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
 
เสานับเป็นโครงสร้างที่สำคัญของอาคาร เนื่องจากเสาต้องทำหน้าที่แบกรับน้ำหนักของอาคารทั้งหลัง ดังนั้นหากเสาเกิดการวิบัติก็อาจส่งผลให้อาคารทั้งหลังถล่มลงมาได้ เสาอาคารที่ก่อสร้างในประเทศไทยนั้นมักมีขนาดเล็ก ใส่เหล็กเสริมน้อย เนื่องจากการออกแบบที่ผ่านมาไม่ได้คำนึงถึงแรงแผ่นดินไหว เมื่อมีแผ่นดินไหวเกิดขึ้น เสาเหล่านี้จะมีการสั่นสะเทือนอย่างรุนแรงจนทำอาจให้เสาเกิดการวิบัติได้ ร่องรอยการวิบัติในเสาได้แก่การเกิดรอยร้าวขนาดใหญ่ในเสา คอนกรีตกะเทาะหลุดออกมา เหล็กเสริมดุ้งหรืออาจขาดได้ ความเสียหายที่เกิดขึ้นแก่เสามักเกิดขึ้นที่บริเวณโคนเสา หรือ บริเวณตรงกลางความสูงเสา ดังแสดงในรูป 1
 

การวิบัติหรือความเสียหายที่เกิดขึ้นกับเสานี้ สามารถป้องกันได้โดยการเสริมกำลังเสาด้วยวิธีการต่างๆ เช่น การขยายขนาดเสาให้โตขึ้น การพันเสาด้วยแผ่นเหล็ก เป็นต้น วิธีการเหล่านี้เป็นวิธีดั้งเดิมที่ใช้เหล็ก และ คอนกรีตเป็นวัสดุเสริมกำลัง วิธีดั้งเดิมนี้มีข้อดีคือราคาไม่แพง แต่ มีข้อเสียคือต้องใช้แรงงานและระยะเวลาในการก่อสร้างมาก และ บางครั้งอาจจะต้องปิดการใช้งานโครงสร้างเพื่อทำการเสริมกำลัง ปัจจุบันการค้นคว้าวิจัยวัสดุใหม่ๆมีความก้าวหน้าไปอย่างมาก โพลีเมอร์เสริมเส้นใย (Fiber Reinforced Polymer) เป็นวัสดุใหม่ที่ทำขึ้นมาจากเส้นใยที่มีความแข็งแรงสูง (high strength fibers) ฝังตัวในโพลีเมอร์เรซิน เส้นใยที่ใช้มีหลายประเภทได้เช่น เส้นใยคาร์บอน เส้นใยแก้ว เส้นใยอะรามิด เป็นต้น (ดูรูป 2) แต่ที่ได้มีการศึกษาค้นคว้ามา พบว่าเส้นใยคาร์บอนมีความแข็งแรงสูงมากมีกำลังมากกว่าเหล็กเส้นถึง 10 เท่าจึงเหมาะสมที่จะนำมาเสริมกำลังเสาเพื่อเพิ่มความแข็งแรง

ในโครงการวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยเพื่อลดภัยพิบัติจากแผ่นดินไหวในประเทศไทยระยะที่สอง ผู้เขียนได้นำเอาแผ่นโพลีเมอร์เสริมเส้นใยคาร์บอน หรือที่เรียกว่า CFRP (Carbon fiber reinforced polymers) มาใช้ในการเสริมกำลังเสาด้วยการพันแผ่น CFRP รอบเสาตรงบริเวณที่จะเป็นจุดที่เสาเสียหาย ขั้นตอนการทำงานง่ายมากโดยเริ่มต้นจากการฉาบกาวอีพอกซี่บนแผ่น CFRP ให้แทรกเข้าไปในแผ่น CFRP จนชุ่มแล้วทำการพันแผ่น CFRP รอบเสาในบริเวณโคนเสา หรือ ตำแหน่งอื่นๆที่คาดว่าจะเกิดความเสียหาย โดยจำนวนแผ่น CFRP ที่ใช้พันขึ้นอยู่กับการออกแบบ ซึ่งต้องปรึกษาวิศวกรโครงสร้าง ในแต่ละรอบที่ทำการพันจะฉาบกาวอีพอกซีเข้าไปเพื่อให้แผ่นแต่ละแผ่นยึดติดกันและยึดกับเสาคอนกรีตอย่างมั่นคงแข็งแรง การพันแต่ละแผ่นจะต้องระวังมิให้เกิดการทาบของแผ่น CFRP ที่ตำแหน่งเดียวกัน

เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าแผ่น CFRP สามารถนำมาใช้เสริมกำลังเสาได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้เขียนจึงได้ทำการทดสอบกำลังรับน้ำหนักของเสาโดยเป็นการทดสอบการโยกตัวของเสาด้วย hydraulic actuator ซึ่งแทนแรงแผ่นดินไหวที่มากระทำต่อเสาทดสอบ จากนั้นทำการเปรียบเทียบระหว่างเสาที่ไม่ได้พันด้วยแผ่น CFRP และเสาที่พันด้วยแผ่น CFRP ในการทดสอบใช้ตัวอย่างเสาที่มีความสูงต่างๆ กันได้แก่เสาสั้น เสาสูงปานกลาง และ เสายาว (รูป 4) นอกจากนี้ตัวอย่างเสาที่นำมาทดสอบยังพิจารณาการก่อสร้างจริงในประเทศไทย โดยพิจารณาทั้งกรณีที่ทำการทาบเหล็กยืนในเสาที่ฐานราก และ กรณีที่ไม่ได้ทำการทาบแต่ใช้วิธีฝังเหล็กยืนในเสาลงไปในฐานรากโดยตรง           

ผลการทดสอบเสาเปรียบเทียบระหว่างเสาที่พันแผ่น CFRP และที่ไม่ได้พันแผ่น CFRP แสดงในรูป 5-6 จากรูปจะเห็นได้อย่างชัดเจนว่าเสาที่ไม่ได้พันแผ่น CFRP จะเกิดการเสียหายอย่างหนักที่บริเวณโคนเสา ได้แก่รอยแตกร้าวหลายๆทิศทาง คอนกรีตกะเทาะหลุดออกมาจนเผยให้เห็นเหล็กเส้นที่เสริมเป็นโครงอยู่ด้านใน เหล็กเส้นเกิดการโก่งเดาะและเสียรูปจนไม่อาจต้านทานแรงได้อีกต่อไป แต่เมื่อพันเสาด้วยแผ่น CFRP แล้วพบว่าสามารถลดความเสียหายลงได้อย่างมาก และ ทำให้เสาสามารถเกิดการโยกตัวได้เพิ่มขึ้นอีก 3-4 เท่า นอกจากนี้กำลังรับน้ำหนักของเสาก็ยังเพิ่มขึ้นด้วยเช่นกัน
ในเสาที่พันด้วยแผ่น CFRP เมื่อได้ตัดแผ่น CFRP ออกไปภายหลังจากที่การทดสอบเสร็จสิ้นแล้ว เพื่อทำการตรวจสอบสภาพเนื้อคอนกรีตที่ถูกหุ้มด้วยแผ่น CFRP ดังแสดงในรูป 7 พบว่าสภาพเนื้อคอนกรีตด้านในยังดีอยู่คอนกรีตมีรอยแตกร้าวเล็กน้อย คอนกรีตไม่กะเทาะหลุดออกมา ทำให้เนื้อคอนกรีตสามารถช่วยพยุงเหล็กเส้นที่วางเป็นโครงอยู่ด้านในไม่ให้โก่งเดาะหรือเสียรูปไป และทำให้สามารถรักษากำลังรับน้ำหนักของเสา และ เพิ่มความเหนียวให้แก่เสาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ประการสุดท้ายคือความสัมพันธ์ระหว่างกำลังรับแรงกับการโยกตัวของเสา ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบระหว่างเสาที่ไม่ได้พันด้วยแผ่น CFRP และที่พันด้วยแผ่น CFRP (รูป 8) พบว่าเสาที่พันด้วยแผ่น CFRP มีกำลังรับแรงเพิ่มขึ้น มีความเหนียวในการโยกตัวสูงขึ้น และ จากลักษณะของเส้นกราฟที่อ้วนกว่า แสดงให้เห็นว่ามีประสิทธิภาพในการดูดซับและสลายพลังงานได้ดีกว่าเสาที่ไม่ได้พันด้วยแผ่น CFRP เป็นอย่างมาก

 
         

1 comment (Add your own)

1. Smart and Bright wrote:
CFRP คืออะไร?
CFRP are composite materials made up of carbon fibers embedded in a polymeric matrix to protect fibers and provide load transfer. CFRP
เป็นวัสดุผสมที่สร้างขึ้นจากคาร์บอนไฟเบอร์ที่ฝังอยู่ในเมทริกซ์พอลิเมอเพื่อป้องกันเส้นใยและให้โอนภาระ
Externally applied, CFRP wraps of fabric or rods may be bonded or embedded to the tension face of concrete beams, girders, and slabs to provide additional flexural strength.
นำไปใช้ภายนอก CFRP ตัดจากผ้าหรือแท่งอาจจะถูกผูกมัดหรือฝังตัวอยู่ที่จะเผชิญกับความตึงเครียดของคานคอนกรีตคานและพื้นเพื่อให้ความแข็งแรงดัดเพิ่มเติม
They can also be applied to the sides of beams and girders to provide additional shear strength.
พวกเขายังสามารถนำไปใช้กับด้านข้างของคานและคานเพื่อให้แรงเฉือนเพิ่มเติม
By utilizing these materials, Gannett Fleming helps clients salvage and recycle existing structures.
โดยใช้วัสดุเหล่านี้, Gannett Fleming ช่วยให้ลูกค้ากู้และรีไซเคิลโครงสร้างที่มีอยู่
The process is less costly than traditional replacement, and the technology mitigates the carbon impact caused by lengthy construction and traffic. กระบวนการนี​​้เป็นกระบวนการค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการแทนที่แบบดั้งเดิมและเทคโนโลยีที่ช่วยลดผลกระทบผลกระทบของคาร์บอนที่เกิดจากการก่อสร้างมีความยาวและการจราจร


Further benefits include:
ผลประโยชน์เพิ่มเติมรวมถึง :

Light-weight materials that achieve speed and ease of shipping and installation
วัสดุน้ำหนักเบาที่บรรลุความเร็วและความสะดวกในการขนส่งและการติดตั้ง
High-tensile strength that achieves required load carrying capacities
ความแข็งแรงแรงดึงสูงที่บรรลุจำเป็นต้องแบกภาระความจุ
High resistance to corrosion ความต้านทานสูงต่อการกัดกร่อน

Read more about CFRP in Roads & Bridges magazine , May 2010 (PDF: 406KB)
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ CFRP ใน ทางหลวงและสะพานนิตยสาร , พฤษภาคม 2010

Wed, August 31, 2011 @ 4:09 AM

Add a New Comment

Enter the code you see below:
code
 

Comment Guidelines: No HTML is allowed. Off-topic or inappropriate comments will be edited or deleted. Thanks.

© 2011 Smart and Bright Co., Ltd. All rights reserved.  SEO web design website design ออกแบบเว็บไซต์ สวย โดดเด่น ดูอินเตอร์ บริการอัพเดตข้อมูล & โปรโมชั่น ปั่นเว็บไซต์ขึ้นตำแหน่งแรกๆ บน Google